4/C meselesini yeniden düşünelim

Taşeron İşçilerinin Kadroya Geçirilmesi Düşünülürken 4/C Meselesini Yeniden Düşünmek

Bu hafta arka arkaya yapılan açıklamalarda alt işverene (taşerona) bağlı olarak kamu hizmetlerinde çalışan işçilerin kadroya alınacakları duyuruldu. Maliye Bakanı Naci AĞBAL’ın açıklamalarından konuya ilişkin özel bir düzenleme hazırlandığı ve duruma özgü bir istihdam politikasına gidileceği anlaşılıyor. Çalışmanın detayları ve özellikle de kapsamı belirginleştikçe gelişmeleri sizlerle paylaşacağız. Ancak bu noktada kamunun kendi özelleştirilen kurumlarındaki işçilerinin durumunu hatırlatmakta yarar görüyoruz: 4/C personelin durumu

4/C nedir?

657 sayılı Devlet memurları Kanunun 4. maddesinde istihdam biçimleri sayılmıştır. Maddenin C bendinde ise geçici personel istihdamı düzenlenmiştir. 4/C yani geçici personel bir yıldan az süreli ya da mevsimlik işleri yürütmek üzere sözleşmeyle istihdam edilen ancak işçi sayılmayan personeldir.

2004 yılına kadar 4/C gerçekten geçici işlerde görev alanların istihdamını sağlamıştır. Bu görevler arasında anketörlük ve canlı modellik sayılabilir.

2004 yılında ne değişti?

03/05/2004 tarihli ve 2004/7898 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla “Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda İşsiz Kalan ve Bilahare İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar” yürürlüğe konulmuştur.

Kararın özeti şudur: Özelleştirilen kurumlarda çalışan ve işsiz kalan işçiler kamu kurum ve kuruluşlarına 4/C yani geçici personel olarak atanacaktır. Böylelikle sosyal devlet uygulaması adına bir adım atılırken 4/C kalıcı geçici personel istihdamını düzenlemenin ötesinde yorumlanmıştır.

2004 yılını takiben 4/C istihdamına ilişkin pek çok Bakanlar Kurulu Kararı çıkartılmış ve kısmi iyileştirmeler sağlanmıştır. Konu, 2010 yılında TEKEL işçilerinin eylemleri neticesinde gündemi meşgul etmiş ve sıklıkla tartışılmıştır.

2004 yılını takiben 4/C’li personel sayısında ciddi bir artış yaşanmıştır. 4/C atama işlemlerinden sorumlu kuruluş olan Devlet Personel Başkanlığının sitesinde paylaştığı istatistiklere göre 2005 yılından bu yana 37.809 personel 4/C geçici personel olarak atanmıştır.

4/C istihdamında sorun nerede?

Kurumların 4/C personeli durumlarına uygun görevlerde çalıştırma yetkisi bulunmaktadır. Buna karşın pek çok kurumda 4/C personel destek personeli vazifesi görmektedir. Bu durum ise kimi zaman öğrenim durumu ve tecrübesi yüksek insan kaynağının verimsiz kullanılmasına neden olabilmektedir. Ayrıca 4/C personel işçi statüsündeyken aldıkları ücrete kıyasla çok düşük bir ücretle istihdam edilmektedir. Özetle 4/C personel hem eski konumu hem de eski refah seviyesini kaybetmektedir.

Neler yapılabilir?

– Öncelikle, taşeron işçilere kadro verilmesinin konuşulduğu şu günlerde kamu kendi işçilerinin 4/C olarak istihdamına devam etmemelidir. Bu personel öncelikle bulunması halinde durumlarına uygun işçi kadrolarında istihdam edilmelidir. Başka bir deyişle, eskiden elde ettikleri işçi statüsünde ve önceden yaptıkları işe benzer görevlerde yine işçi statüsünde çalıştırılmalarına öncelik verilmelidir. Kamu Kurum ve Kuruluşlarına İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İşe göndermede öncelikli olanlar” başlıklı 5. Maddesinin (ç) bendinde “Kamu kurum ve kuruluşlarının sürekli işçi kadrolarında çalışırken, disiplin soruşturması veya 4857 sayılı İş Kanununun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendi gereğince hizmet akdinin feshi dışında bir neden ile iş akdi feshedilenler” öncelik hakkı kapsamında sayılmıştır. Öncelik hakkına sahip olanlarda KPSS’ye veya EKPSS’ye girme zorunluluğu aranmamaktadır.

Özetle 4/C olarak görev yapan eski işçilerin KPSS’ye girmeden kamuya tekrar işçi olarak atanmaları önünde mevzuat engeli bulunmamaktadır. Bu noktada, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünün 4/C personelin açılacak işçi alım ilanlarında öncelikle değerlendirilmesini teşvik etmesi faydalı olacaktır. 4/C personelin eğitim durumu ve geçmiş hizmetlerine ilişkin bir bilgi bankası oluşturulması ve bu bilgilerin kamu kurumları ile paylaşılması da düşünülebilir. Böylelikle tecrübeli işçiye ihtiyaç duyan kurum ve kuruluşlar için de bir kolaylık sağlanmış olacaktır.

– Ayrıca, memur nakil işlemlerine benzer biçimde kamuda işçi nakline imkan tanıyacak bir düzenlemeye ihtiyaç bulunmaktadır. Böylelikle özelleştirilecek bir kurumda çalışan işçiler durumlarına uygun başka bir kurum bularak aynı statüde yeni kurumlarında istihdam edilebilirler. Aynı zamanda belediye, üniversite v.b. başka illerde teşkilatı bulunmayan kurum ve kuruluşlarda görevli işçilerin de kurum değiştirmek suretiyle görev yerlerini değiştirme imkanı da olacaktır. İşçi nakli konusunu daha sonraki yazılarımızda da ele alacağız.

Elbette bu önerilerin sayısı artırılabilir yeter ki üzerinde düşünülsün… (Memurlar.Net – Başar Gültepe)

You may also like...

  • 4/c ‘li

    1972 Yılında Tüik ‘te başlayan 4/c garabesi,modern köle sistemi artarak devam etmektedir.4/c ‘li kişi emekli olana kadar çalışıyor da buna nasıl geçici istihdam denebiliyor anlamak mümkün ve hukuki değil.1972 yılından beri hangi hükümet geldiyse bu köle sistemini bitiremediyse hepsi de suçludur.2000 li yılların başında bazı kamu kurumlarının özelleştirilmesi sonucu 4/c statüsünde çalışanlara yeni haklar verildiği bir gerçektir.Ancak seneler geçti milyonlarca kişiye kadro verildi çoğunu belediyedekiler ve 4/b liler oluşturdu.Ancak 4/c li bahtı kara arkadaşlarım hep ötekileştirildi,mevcut sendikacık tarafından kandırıldı,alınan ufak tefek zamlar,tuhaf haklar sayesinde asıl önemli olan kadro meselesi çözülmedi,çözülmek istenmedi.O seçim ,bu yılbaşı derken 1972 yılından beri 44 yıl geçmiş.4/c li işe başlamış,4/c li olarak emekli olmuş bir dünya insan var.4/c konusuna gelince hemen Türkiyenin ekonomisinin sarsılacağı gündeme geliyor veya başka bir bahane her zaman hazır.Bu statü ile 44 yıl geçmiş dile kolay 14 yılında da mevcut hükümet görev yapmış.Demek ki bu işin çözümü de mevcut hükümete düşüyor.Hep haktan,hukuktan,adaletten bahsetmek lafla olmuyor.En kısa zamanda hepimiz kadro istiyoruz ama taşeronlara yaptığınız gibi olmasın.Sayın Cumhurbaşkanı birdaha ki seçimde bu işi de çözeceğiz beyanını televizyonlarda duyduk,Sayın Faruk Çelik Beyden duyduk,diğer bir çok siyasetçiden de duyduk şahit olduk.Neyi bekliyorsunuz hala anlayamıyoruz?